Kitap bastırmak isteyen yazarların, yayınevlerinin ve kurumların en sık sorduğu sorulardan biri şudur:
“48 sayfanın altındaki kitaplarda bandrol zorunlu mu?”
Bu konuda internette çok sayıda eksik veya yanlış bilgi bulunmaktadır. En yaygın yanlış bilgi ise 48 sayfanın altındaki bütün kitapların bandrolsüz basılabileceği düşüncesidir.
Ancak bandrol uygulamasında yalnızca sayfa sayısına bakmak doğru değildir. Yayının türü, amacı ve niteliği de önem taşımaktadır.
Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından açıklanan mevcut bilgilere göre, kapak hariç toplam 48 sayfayı geçmeyen okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretime yönelik eğitim amaçlı süreli olmayan yayınlarda bandrol alınması zorunlu değildir. Ancak bu istisna, 48 sayfanın altındaki tüm kitaplar için genel bir muafiyet anlamına gelmez.
Bu nedenle kitap basımına başlamadan önce eserin türünün ve bandrol kapsamının doğru değerlendirilmesi önemlidir.
Bandrol, fikir ve sanat eserlerinin izinsiz çoğaltılmasının ve taklit edilmesinin önlenmesine yönelik kullanılan bir güvenlik uygulamasıdır.
Türkiye'de süreli olmayan yayınların bandrol uygulaması, ilgili mevzuat ve Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından belirlenen esaslar çerçevesinde yürütülmektedir.
Kitapların üzerine yerleştirilen bandrol, eserin yasal çoğaltım ve yayım sürecinin önemli unsurlarından biridir.
Bandrol uygulaması özellikle ticari olarak piyasaya sunulan kitaplar açısından önem taşımaktadır.
Hayır.
48 sayfa kuralı, tüm kitaplar için geçerli olan genel bir bandrol muafiyeti değildir.
Mevzuatta belirtilen istisnalardan biri; kapak hariç toplam 48 sayfayı geçmeyen, okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretime yönelik eğitim amaçlı süreli olmayan yayınlarla ilgilidir.
Yani aşağıdaki şartların birlikte değerlendirilmesi gerekir:
Bu şartları taşıyan yayınlarda bandrol zorunluluğu bulunmayabilir.
Ancak 48 sayfanın altında olması tek başına bir kitabın bandrolsüz basılabileceği anlamına gelmez.
Bandrol uygulamasındaki ilgili istisna değerlendirilirken kapak hariç toplam sayfa sayısı dikkate alınmaktadır.
Örneğin:
Bu değerlendirmede esas alınan sayı, kapak hariç iç sayfa sayısıdır.
Bu nedenle kitap tasarımı ve baskı hazırlığı aşamasında sayfa hesabının doğru yapılması önemlidir.
Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın açıklamasına göre, okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretime yönelik eğitim amaçlı süreli olmayan yayınlar kapak hariç 48 sayfayı geçtiğinde bandrol zorunluluğu doğmaktadır.
Örneğin:
48 sayfa ve altındaki uygun eğitim yayını: Bandrol zorunluluğu istisna kapsamında değerlendirilebilir.
49 sayfa ve üzerindeki uygun eğitim yayını: Bandrol zorunluluğu doğabilir.
Burada önemli olan yalnızca sayfa sayısı değil, yayının eğitim amacı ve hedef kitlesidir.
Kısa bir roman, hikâye kitabı veya şiir kitabının 48 sayfadan az olması, tek başına bandrol zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.
Bu nedenle:
“Kitabım 40 sayfa, o zaman bandrol almama gerek yok.”
şeklinde genel bir değerlendirme yapmak doğru değildir.
Bir roman, şiir kitabı, araştırma kitabı, biyografi veya diğer ticari yayınlar için bandrol gerekliliği; yalnızca sayfa sayısına göre değil, yayının hukuki niteliğine göre değerlendirilmelidir.
Mevzuatta bazı yayın türleri için bandrol kullanımının isteğe bağlı olduğu veya istisna kapsamında değerlendirildiği durumlar bulunmaktadır.
Bunlar arasında:
Her yayın için aynı uygulamanın geçerli olduğunu düşünmek doğru değildir.
Mevzuatta belirtilen bazı istisnalar kapsamında bandrolsüz piyasaya sunulan yayınlarda, yayının birinci sayfasında veya arka kapağında belirli bir açıklamanın yer alması gerekebilmektedir.
Bu nedenle bandrol istisnası kapsamında olduğu düşünülen bir yayın basılmadan önce, yalnızca sayfa sayısı değil, yayının üzerinde bulunması gereken bilgiler de kontrol edilmelidir.
Özellikle ticari amaçla piyasaya sunulacak yayınlarda baskı öncesinde profesyonel değerlendirme yapılması önemlidir.
Hayır. ISBN ve bandrol farklı uygulamalardır.
ISBN, kitapların uluslararası tanımlanmasında kullanılan numaralandırma sistemidir.
Bir kitabın:
Bandrol ise eserlerin çoğaltılmış nüshaları ve süreli olmayan yayınlarla ilgili güvenlik ve denetim uygulamasıdır.
Bu nedenle:
ISBN almak = Her durumda bandrol gerekmiyor
veya
Bandrol almak = ISBN yerine geçiyor
şeklinde bir değerlendirme doğru değildir.
Kitap basım sürecinde ISBN, yayıncılık bilgileri ve bandrol işlemleri ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Profesyonel bir kitap basım sürecine başlamadan önce aşağıdaki bilgiler belirlenmelidir:
Roman, şiir, eğitim kitabı, çocuk kitabı, araştırma kitabı veya kurumsal yayın.
Kapak hariç toplam iç sayfa sayısı.
Örneğin:
Kitabın kaç adet basılacağı.
Yayının niteliğine göre ISBN ve bandrol süreçlerinin baskı öncesinde değerlendirilmesi gerekir.
Sayfa sayısı, bazı yayın türlerinde bandrol istisnasının değerlendirilmesinde önemli bir kriterdir.
Ancak yalnızca sayfa sayısına bakarak kesin karar vermek doğru değildir.
Örneğin iki farklı yayın düşünelim:
Eğer yayın okul öncesi, ilköğretim veya ortaöğretime yönelik eğitim amaçlı süreli olmayan bir yayınsa, ilgili istisna kapsamında değerlendirilebilir.
Aynı sayfa sayısında olmasına rağmen, yalnızca 48 sayfanın altında olduğu gerekçesiyle otomatik olarak bandrol muafiyeti olduğu söylenemez.
Bu nedenle yayının içeriği ve niteliği, sayfa sayısı kadar önemlidir.
Bandrol işlemlerinin baskı sürecinden önce değerlendirilmesi, üretim planlaması açısından önemlidir.
Sonradan ortaya çıkabilecek eksik bilgiler:
neden olabilir.
Bu nedenle kitap basımına başlamadan önce:
Kitap türü + sayfa sayısı + ISBN durumu + bandrol gerekliliği
birlikte değerlendirilmelidir.
Kitap bastırmak isteyen yazarlar, yayınevleri, kurumlar ve kuruluşlar için baskı öncesi planlama büyük önem taşır.
Önka Matbaa; farklı kitap ölçüleri, baskı adetleri ve ciltleme seçenekleriyle kitap üretim süreçlerinde profesyonel çözümler sunmaktadır.
Kitabınız için:
gibi üretim detaylarının doğru planlanması, kaliteli bir sonuç elde edilmesine yardımcı olur.
Türkiye genelinde kitap basımı hizmeti almak isteyen yazarlar, kurumlar ve yayınevleri; kitaplarının teknik özelliklerini belirleyerek profesyonel baskı planlaması yapabilir.
Hayır. 48 sayfa sınırı tüm kitaplar için genel bir bandrol muafiyeti anlamına gelmez. İlgili istisna belirli eğitim amaçlı süreli olmayan yayınlar için geçerlidir.
İlgili istisnada kapak hariç toplam sayfa sayısı dikkate alınmaktadır.
Yayının okul öncesi, ilköğretim veya ortaöğretime yönelik eğitim amaçlı süreli olmayan yayın olması ve diğer şartları taşıması halinde ilgili istisna kapsamında değerlendirilebilir.
Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın açıklamasına göre, belirtilen kapsamdaki eğitim amaçlı yayınlar 48 sayfayı geçtiğinde bandrol zorunluluğu doğmaktadır.
Yalnızca sayfa sayısına bakarak kesin bir değerlendirme yapmak doğru değildir. Roman gibi yayınların bandrol durumu, yayının niteliği ve ilgili mevzuat kapsamında değerlendirilmelidir.
Hayır. ISBN, kitabın uluslararası tanımlama numarasıdır. Bandrol ise yayın ve eser nüshalarına ilişkin farklı bir uygulamadır.
“48 sayfanın altındaki kitaplarda bandrol gerekmez” şeklindeki genel ifade doğru değildir.
Doğru yaklaşım şudur:
Kapak hariç toplam 48 sayfayı geçmeyen ve okul öncesi, ilköğretim veya ortaöğretime yönelik eğitim amaçlı süreli olmayan yayınlar için bandrol zorunluluğu bulunmayabilir.
Ancak bir kitabın 48 sayfanın altında olması, tek başına tüm yayın türleri için bandrol muafiyeti sağlamaz.
Bu nedenle kitap baskısına başlamadan önce yayının:
gibi unsurlar birlikte değerlendirilmelidir.
Kitap basımı, ISBN ve bandrol süreçleriyle ilgili güncel uygulamalar zaman zaman değişebileceğinden, baskı öncesinde ilgili resmi kurumların güncel mevzuat ve açıklamalarının kontrol edilmesi en doğru yöntemdir.
Önka Matbaa ile kitabınızın baskı ölçüsünü, sayfa sayısını, kâğıt ve cilt seçeneklerini planlayarak profesyonel kitap basım sürecinizi oluşturabilirsiniz.